Elk jaar komt er meer zonne-energie bij in Nederland. Overdag, wanneer de zon schijnt, hebben we vaak een overschot aan elektriciteit. Maar ‘s avonds, wanneer iedereen thuiskomt en de vraag naar stroom piekt, is de zon verdwenen. Dit fenomeen staat bekend als de ‘duck curve’ een grafiek die de netto stroombehoefte laat zien en waarbij de vorm van een eend ontstaat door de dip overdag en de steile piek in de avond.
Dit probleem zorgt voor grote uitdagingen in ons energiesysteem. Het elektriciteitsnet moet binnen enkele uren opschalen van minimale vraag naar extreme pieken, met als gevolg netcongestie op meer dan 250 locaties. Netbeheerders investeren jaarlijks €8 miljard in netuitbreiding, maar tot 2030 zal het probleem alleen maar toenemen.
De oplossing? Energieopslag. En de grootste bron van batterijcapaciteit die we hebben, zit al op wielen.
Van probleem naar oplossing: de elektrische auto als energiebuffer
85% van de wereldwijde batterij markt is bestemd voor elektrische voertuigen. Deze batterijen zijn door schaalvoordelen veel goedkoper per kilowattuur dan losse thuisbatterijen. Een gemiddelde elektrische auto heeft een batterij van 40 tot 80 kWh, genoeg om een gemiddeld huishouden meerdere dagen van stroom te voorzien.
Maar elektrische auto’s staan gemiddeld 95% van de tijd stil. Die stilstand is precies waar de kans ligt. Met bidirectioneel laden wordt een elektrische auto meer dan een vervoermiddel. Het wordt een mobiele energieopslag die niet alleen laadt, maar ook energie teruggeeft aan huis, gebouw of elektriciteitsnet. Rijden en energiebeheer komen samen in één systeem.
We Drive Solar is wereldwijd pionier in deze technologie. In 2014 werd de eerste V2G-test uitgevoerd, in 2016 volgde een samenwerking met Renault, en in 2019 kwam de wereldprimeur: de eerste zon-gestuurde Vehicle-to-Grid laadpaal met open standaard. Inmiddels heeft We Drive Solar 10 jaar ervaring en bewijst het in Utrecht dat bidirectioneel laden op grote schaal werkt.
Wat is bidirectioneel laden?
- Vehicle-to-Grid (V2G): energie terugleveren aan het elektriciteitsnet
- Vehicle-to-Home (V2H): energie gebruiken in huis of gebouw
- Vehicle-to-Load (V2L): energie direct leveren aan apparaten of installaties
De drie varianten verschillen in toepassing, maar werken volgens hetzelfde principe: de batterij van een elektrische auto fungeert als tijdelijke energieopslag. De auto wordt in feite een rijdende thuisbatterij, met het voordeel dat je er ook nog mee kunt rijden.
Hoe werkt het technisch?
Bij bidirectioneel laden communiceren de laadpaal en het voertuig continu via slimme protocollen. Ze wisselen informatie uit over laadsnelheid, batterijlading en het optimale moment om te laden of ontladen. De software bepaalt op basis van tarieven, netcapaciteit en gebruikerswensen wanneer energie wordt opgeslagen en wanneer deze wordt teruggeleverd.
Belangrijke voorwaarden
Niet elke elektrische auto kan bidirectioneel laden. Op dit moment zijn er wereldwijd nog maar enkele modellen die überhaupt compatibel zijn, waaronder de Renault 5 en 4 E-Tech, de Hyundai Ioniq 5 en 6, de Nissan Leaf en de Cupra Born. Het aantal auto’s dat bidirectioneel kan laden groeit, maar compatibiliteit blijft voorlopig beperkt.
Ook de laadinfrastructuur moet geschikt zijn. Een standaard AC-thuislader volstaat niet. Er is een bidirectionele laadpaal nodig die kan communiceren met zowel het voertuig als het energienet. Daarnaast moet de software geschikt zijn voor energiemanagement: wanneer is laden voordelig, wanneer is terugleveren nuttig?
Voor wie bidirectioneel laden wil toepassen, zijn specifieke technische eisen van belang. De auto, laadpaal en software moeten perfect op elkaar afgestemd zijn. Veiligheidssystemen zorgen ervoor dat stroom alleen terugvloeit wanneer het net dit toelaat en binnen de beschikbare netcapaciteit blijft.
Wat kan er nu al?
De technologie bestaat, de auto’s zijn er, de laadpalen zijn ontwikkeld. Maar kan je als particulier of bedrijf nu al aan de slag met bidirectioneel laden? Het korte antwoord: nee, nog niet. Met één belangrijke uitzondering.
V2L
Dit is de enige vorm van bidirectioneel laden die nu breed beschikbaar is. Auto’s zoals de Hyundai Ioniq 5, Kia EV6 en MG4 kunnen via een simpele adapter apparaten van stroom voorzien. Je hebt misschien al beelden gezien van een frituurpan aangesloten op een Ioniq 5, of van een elektrische grasmaaier die stroom krijgt vanuit de auto. V2L vraagt geen speciale laadinfrastructuur – alleen de auto zelf en een adapter. Het vermogen is beperkt (meestal 3,6 kW), maar voldoende voor kamperen, gereedschap op locatie of noodstroom.
V2G en V2H
Deze toepassingen – energie terugleveren aan het net of aan je huis – zijn nog niet beschikbaar voor particulieren of reguliere bedrijven. De enige plek waar V2G nu grootschalig draait, is in Utrecht, binnen het pilotproject van We Drive Solar met MyWheels. Daar zijn 500 Renault 5 en 4 E-Tech deelauto’s uitgerust met bidirectionele laadtechnologie, specifiek ontwikkeld voor dit doel. Maar dit is een gecontroleerde testomgeving met professionele infrastructuur, directe samenwerking met netbeheerders en speciale regelingen.
Het project in Utrecht bewijst dat het technisch kan en economisch zinvol is, maar opschaling naar de rest van Nederland vraagt nog jaren ontwikkeling.
Waarom is implementatie zo complex?
Samenwerkingen
V2G-technologie is niet nieuw, maar grootschalige uitrol laat nog op zich wachten. Dat komt doordat er veel partijen betrokken zijn die allemaal moeten samenwerken: autofabrikanten, laadpaalfabrikanten, netbeheerders, gemeentes, energieleveranciers en softwareontwikkelaars. Elk van deze partijen heeft eigen systemen, standaarden en belangen.
Autofabrikanten moeten hun voertuigen uitrusten met bidirectionele hard- en software. Laadpaalfabrikanten moeten apparatuur ontwikkelen die teruglevering ondersteunt. Netbeheerders moeten de infrastructuur geschikt maken en hun systemen openstellen. Gemeentes moeten ruimte bieden in de publieke ruimte. En energieleveranciers moeten contracten aanbieden die teruglevering financieel aantrekkelijk maken, bijvoorbeeld via dynamische tarieven.
Protocollen
Het ISO 15118-protocol dat nodig is voor communicatie tussen voertuig en laadpaal, is nog volop in ontwikkeling, vooral de AC-versie. Regelgeving loopt ook nog achter. Pas vanaf 2030 schrijft Europese wetgeving (AFIR) voor dat nieuwe publieke laadpunten bidirectioneel geschikt moeten zijn.
We Drive Solar is koploper in het bij elkaar brengen van al deze partijen. Door jarenlange ervaring, nauwe samenwerking met Renault en het opbouwen van een open standaard, slaagt We Drive Solar erin waar anderen vastlopen in complexiteit.
Wat levert bidirectioneel laden in potentie op?
Voor het elektriciteitsnet
Bidirectioneel laden kan de stabiliteit van het net aanzienlijk vergroten. Wanneer veel elektrische auto’s gelijktijdig aangesloten zijn, zouden ze pieken kunnen opvangen door tijdelijk energie terug te geven. Dit zou netcongestie verminderen en het systeem veerkrachtiger maken. In plaats van het net verder uit te breiden – met alle kosten en ruimtebeslag van dien – zou de bestaande capaciteit slimmer benut kunnen worden.
Vooral tijdens avondpieken zou dit waardevol zijn. Op het moment dat iedereen thuiskomt, gaat koken, de verwarming aan zet en elektrische apparaten gebruikt, piekt de vraag. Tegelijkertijd produceert zonne-energie niets meer. Auto’s die overdag volgeladen zijn met goedkope of zelfopgewekte zonne-energie, zouden ‘s avonds een deel van die stroom terug kunnen geven en zo de piek dempen.
Voor huishoudens
In woningen met zonnepanelen zou de auto overdag opgewekte energie kunnen opslaan en ‘s avonds terugleveren aan huis. Dit zou het aandeel zelfverbruik van hernieuwbare energie drastisch verhogen en de afhankelijkheid van het net verlagen. In plaats van overdag goedkope zonne-energie terug te leveren aan het net en ‘s avonds dure stroom af te nemen, zou je je eigen opgewekte energie kunnen gebruiken wanneer je die nodig hebt.
Een elektrische auto met een batterij van 50 tot 70 kWh biedt in potentie ruimschoots voldoende capaciteit voor de avondpiek. Zelfs als de auto niet helemaal vol is, zou hij het huishouden uren van stroom kunnen voorzien. En wanneer je de volgende dag moet rijden, kan slimme software ervoor zorgen dat de batterij op tijd weer voldoende is opgeladen.
Voor bedrijven
Bedrijven met wagenparken of kantoorpanden met laadvoorzieningen zouden bidirectioneel laden kunnen inzetten om piekbelasting te verminderen. Wanneer meerdere elektrische voertuigen tegelijk aangesloten zijn, zouden ze samen een aanzienlijke energiebuffer kunnen vormen. Tijdens momenten van hoge vraag, bijvoorbeeld wanneer airconditioning of productieprocessen veel energie vragen, zouden de auto’s bij kunnen springen. Dit zou overbelasting van de netaansluiting voorkomen en boetes voor piekoverschrijding kunnen vermijden.
Ook bedrijven met grote zonnepaneelinstallaties zouden kunnen profiteren. Overtollige zonne-energie zou opgeslagen kunnen worden in de auto’s en later gebruikt, in plaats van teruggeleverd te worden tegen lage tarieven of zelfs afgekoppeld tijdens periodes van netcongestie.
Utrecht: Europa's eerste bidirectionele regio
500 elektrische deelauto's als energiebuffer
De impact is meetbaar. Deze 500 auto’s kunnen samen 10% van de benodigde flexibiliteit leveren in de regio Utrecht. Ze kunnen netcongestie verlichten met een capaciteit van 5 megawatt. Dat klinkt indrukwekkend, maar het laat ook de omvang van de uitdaging zien: Utrecht heeft tijdens pieken een tekort van 250 megawatt. Om het probleem volledig op te lossen, zou de regio dus 50 keer zoveel bidirectionele auto’s nodig hebben.
Toch is het een cruciale eerste stap. Utrecht heeft 35% van de daken bedekt met zonnepanelen – een van de hoogste percentages van Nederland. Overdag is er een enorm overschot aan zonne-energie, ‘s avonds een enorm tekort. De combinatie van deelauto’s en bidirectionele laadtechnologie maakt het mogelijk deze energie op te slaan en later te gebruiken, precies wanneer het nodig is.
Waarom MyWheels?
De samenwerking met MyWheels is geen toeval. Deelauto’s staan nog vaker stil dan privéauto’s en zijn bovendien aangesloten op professionele laadinfrastructuur. Dat maakt ze ideaal voor V2G-toepassingen. Bovendien heeft MyWheels een grote vloot en het bereik om snel op te schalen. Door de samenwerking kon We Drive Solar niet alleen de technologie aantonen, maar ook de business case bewijzen: bidirectioneel laden werkt, levert waarde op en is financieel haalbaar.
En het werkt: meetbare resultaten na vijf maanden
Na vijf maanden operatie met de eerste 50 auto’s deelde netbeheerder Stedin in november de eerste concrete resultaten. En die zijn veelbelovend.
De auto’s hebben meerdere keren 300 kW aan netcongestie verminderd tijdens avondpieken. Door slim te laden wanneer er veel zonne- en windenergie beschikbaar is en te ontladen tijdens piekmomenten, wordt de laadpiek in de avond vermeden. De auto’s laden met goedkope, Nederlandse zonne- en windenergie en ontladen juist wanneer fossiele centrales anders zouden moeten bijspringen.
In totaal hebben de 50 auto’s in vijf maanden meer dan 65.000 kWh teruggeleverd aan het net. Dat komt neer op gemiddeld 1.300 kWh per auto – elk voertuig heeft gemiddeld 118 uur energie teruggeleverd. Met de 170 auto’s die nu in Utrecht rondrijden, is het doel om deze winter meerdere keren 1 megawatt aan netcongestie te verminderen. Dat vermogen is genoeg om 1.000 huishoudens tijdens de avondpiek van stroom te voorzien.
Stand van zaken: Wanneer is bidirectioneel laden beschikbaar?
V2G
Bidirectioneel laden staat nog in de beginfase. V2G – energie terugleveren aan het elektriciteitsnet – wordt momenteel alleen toegepast in gecontroleerde pilots zoals het Utrecht-project. Voor particuliere huishoudens of gewone bedrijven is V2G op dit moment niet mogelijk.
Dat komt door de enorme complexiteit van implementatie. Autofabrikanten, laadpaalfabrikanten, netbeheerders, gemeentes, energieleveranciers en softwareontwikkelaars moeten allemaal samenwerken, en elk heeft eigen systemen, standaarden en belangen. We Drive Solar is koploper in het voor elkaar krijgen van deze samenwerking, maar zelfs voor ons is opschaling naar particulieren een kwestie van jaren ontwikkeling.
V2H
V2H – energie leveren aan je eigen huis – lijkt in theorie sneller beschikbaar omdat er geen teruglevering aan het net plaatsvindt en de regelgeving daardoor eenvoudiger is. Verschillende leveranciers werken aan systemen waarbij de auto het huis kan voeden tijdens stroomuitval of piekuren. Maar ook V2H is nog niet breed beschikbaar voor consumenten.
Stabiele groei
De Europese regelgeving (AFIR) schrijft voor dat nieuwe publieke laadpunten vanaf 2030 bidirectioneel geschikt moeten zijn. Nederland loopt voorop in deze ontwikkeling dankzij proeftuinen zoals Utrecht, open standaarden en samenwerking tussen overheden en bedrijven. De komende jaren zal bidirectioneel laden langzaam groeien, eerst in professionele toepassingen en pilots, daarna mogelijk voor particulieren. Maar grootschalige beschikbaarheid voor huishoudens ligt nog enkele jaren in de toekomst.
Veelvoorkomende misverstanden
Elke elektrische auto kan bidirectioneel laden
Een standaard AC-thuislader is voldoende
Mijn batterij gaat sneller slijten door extra laadcycli
FAQ
Welke auto's ondersteunen bidirectioneel laden?
Een groeiend aantal modellen, vooral nieuwere EV’s met ISO 15118-ondersteuning. Voorbeelden zijn de Renault 5 en 4 E-Tech, Hyundai Ioniq 5 en 6, Nissan Leaf, Cupra Born en Volvo EX90. Voor een actueel overzicht, zie de lijst van auto’s die bidirectioneel kunnen laden (2025).
Belangrijk om te weten: op dit moment is er nog geen auto die V2H of V2G ‘out of the box’ werkend heeft. Deze auto’s hebben wel de technische mogelijkheid en potentie om bidirectioneel te laden, maar alleen in specifieke proefopstellingen – zoals ons project in Utrecht – werkt V2G daadwerkelijk. V2L (energie leveren aan apparaten) is bij veel van deze modellen al wel mogelijk.
Kan ik mijn auto als thuisbatterij gebruiken?
Op dit moment nog niet voor particulieren. Maar in potentie kan V2H-technologie in de toekomst een elektrische auto inzetten als energieopslag voor huis of kantoor. De technologie wordt ontwikkeld en naar verwachting eerder beschikbaar dan V2G, omdat er geen teruglevering aan het net plaatsvindt en de regelgeving daardoor eenvoudiger is. Meer informatie over hoe een auto als thuisbatterij werkt, is beschikbaar.
Werkt bidirectioneel laden met zonnepanelen?
Ja, dit is juist een van de belangrijkste voordelen. Zonne-energie kan overdag worden opgeslagen in de auto en later worden gebruikt. De combinatie van bidirectioneel laden en zonnepanelen maximaliseert zelfverbruik en minimaliseert afhankelijkheid van het net.
Blijft mijn auto wel vol genoeg voor mijn dagelijkse ritten?
Wanneer bidirectioneel laden beschikbaar is, zal slimme software ervoor zorgen dat er altijd voldoende energie in de batterij blijft voor geplande ritten. Gebruikers kunnen dan instellen hoeveel bereik ze minimaal nodig hebben. De rest van de capaciteit wordt beschikbaar voor energiediensten. Dit is hoe het systeem ontworpen is om te werken – de auto blijft primair een vervoermiddel.
Wat kost een bidirectionele laadpaal?
Wanneer bidirectionele laadpalen breed beschikbaar komen, verschilt dit nog weer per aanbieder en type installatie. Bidirectionele laadpalen zijn duurder dan standaard laders, maar prijzen dalen naarmate de technologie schaalt. Subsidies en financiële voordelen door teruglevering kunnen de investering terugverdienen.
Echter bestaat er op dit moment nog geen bidirectionele laadpaal die ‘out of the box’ werkt voor particulieren. Veel aanbieders bieden wel V2G-ready laadpalen aan, maar die kunnen nog niet daadwerkelijk bidirectioneel laden.
Verdien ik geld met het terugleveren van energie uit mijn auto?
Voor particulieren is dit op dit moment nog niet mogelijk, maar in de toekomst zou het kunnen. Met dynamische energietarieven kun je dan profiteren van prijsverschillen: laden wanneer stroom goedkoop is en terugleveren tijdens dure uren. Ook zouden er programma’s kunnen komen waarbij netbeheerders betalen voor flexibiliteit.
Het enige project waar dit nu al bewezen werkt, is ons project in Utrecht. Daar wordt wel degelijk geld verdiend met het terugleveren van energie op momenten dat deze duur is.